You’ll never walk alone. You’ll never walk alone. You’ll never walk alone. Tú eres Liverpool, yo soy Anfield. Desde mi dolor y mi mortal incesto, aunque no te lo merecieras, Anfield seguiría cantando. This is Anfield, this is the end.

You´ll never walk alone é o primeiro dos proxectos que xurdiron en <Ponlle nome> e o primeiro do que imos falar. Trátase dunha instalación específica realizada para Cultura de lugares, a mostra coa que rematamos a intervención da Igrexa da Universidade. Fala de experimentación coa representación urbana e se basea nas cinco pezas gráficas que podedes ver arriba. Estas foron realizadas por Jacobo Bugarín, unha das persoas coas que tivemos o pracer de compartir a experiencia do obradoiro, e nelas podemos atopar un intento por cartografar as instantáneas do día a día, captar os trazos involuntarios e cambiantes que se producen cando sobrepoñemos diferentes capas de experiencia individual nun mesmo plano.

Levadas a un espazo tridimensional, a subxetividade e as contradicións humanas coexisten coas linguaxes racionais, os cálculos arquitectónicos, as certezas sociolóxicas e xeográficas. A escala e dimensión do plano urbano, ortogonalmente institucional, planimétrico, codificado, convértese no medio dende o cal desenvolver alteracións da normalidade, accións que nos desestabilizan e nos converten en microturistas na nosa propia cidade.

Do mesmo xeito en que o trazo salta da vida ao papel e de aquí ao muro, as posibilidades nos límites do plano dispáranse e dan lugar a unha configuración impredecible, en proceso. A xiz, a corda e a tabla son elementos dunha trama urbana lexible e ao tempo absurda, que agocha á sua función primeira de representar e guiar polo simple feito de ser manipulada libremente. Trátase dun xesto que reorganiza e redistribúe o espazo propio, consciente de que se trata dunha tarefa para a que non existen mans inocentes.

A Vicerreitoría de Cultura da USC decide prolongar o proxecto Ponlle Nome, instalado na Igrexa da Universidade dende o 16 de decembro do 2008. Esta proposta,  pensada a medio camiño entre o obradoiro de debates e a exposición de arte contemporánea, comeza unha nova andaina tras clausurar a súa primeira etapa. Os debates e as reflexións teóricas deixan paso, a partir do 20 de xaneiro, á mostra das historias contadas polos participantes no proxecto; preguntas e respostas ilustradas en diferentes formatos aos que se irán engadindo as achegas dos propios visitantes.

Continue reading ‘Ponlle Nome continúa até o 5 de feb.’

Esta é a proposta que nos gustaría facervos: elaborar de xeito colectivo unha publicación creativa onde poidamos reflexar algunhas das inquedanzas tratadas no obradoiro. Tanto aos que pasáchedes polo espazo da intervención como aos que non puidestes facelo, convocámosvos a colaborar achegando unha parte das vosas experiencias persoais.

1. Documentar unha acción ou suceso cultural que teña lugar na nosa sociedade, pero que pase desapercibida ás institucións culturais. Algúns exemplos destes sucesos poderían ser:

a/ Apropiacións e contrausos: Persoas maiores que toman as estacións de ferrocarril nas fins de semana como lugares de encontro e paseo / Un neno xoga ao baloncesto cunha papeleira / Unha praza turística apropiada polos ionquis.

b/ Documentación da vida cotiá: Costumes propias das familias / Expresións ou ditos propios dos barrios / Personaxes coñecidos dunha zona urbana concreta / Lendas urbanas.

c/ Cuestións domésticas: Variacións e apropiacións de receitas de cociña / Reutilizacións de materiais domésticos / Estratexias para chegar a fin de mes.

2. Non hai límite de espazo. Simplemente recordarvos que traballaremos sobre un formato de pliego A4 (doblado á metade). Podedes empregar a extensión que creades oportuna. Asímesmo podedes enviar varias pezas diferentes ou traballar con series

3. Non tedes límite de expresión. Traballaremos cunha impresión en escala de grises. Podedes empregar fotografías, debuxos, textos, gráficos, recortes, etc…, o que queirades.

4. O voso relato podédelo enfocar dende un punto de vista documental (simplemente recollendo información e materiais) ou ben dende un punto de vista externo, dando a vosa opinión sobre o evento que recollistes, complementando a información con comentarios, ou incluso imaxinando posibles casos aínda que non fosen reais.
Estruturamos os temas en función da división que se propón no documento do Congreso Lugares de Cultura. Elixide as categorías que mas se axeiten ás vosas pezas:

Soft: Actitudes, pensamentos, emocións, costumes, sentimentos.

Hard: Arquitecturas, espazos, mobiliario, utensilios e ferramentas.

Org: Tipos de organizacións, relacións xerárquicas, alteracións da orde establecida.

Net: Relacións de colaboración, sistemas en rede, comunicación entre individuais.

5. A data límite para achegar as vosas pezas é o 8 de Xaneiro. Podedes envialas por correo-e a info@baleiro.org ou ben traelas ao espazo da intervención. Para calquera consulta non dubidedes en escribir. Iremos actualizando o blog cos materiais que nos vaian chegando para que vexades algúns exemplos dos participantes. Animádevos e unha aperta!

A idea parte da convocatoria ao I Congreso Internacional Lugares de Cultura, que se celebrará do 21 ao 24 de Xaneiro en Compostela. Caeu unas nosas máns unha pequeno programa onde se nos presenta este congreso enchido de nomes importantes e boas intencións para coa Cidade da Cultura de Galicia. Neste proceso de dotar de significado e lexitimidade a unha das políticas culturais máis absurdas que coñecemos, os debates do obradoiro foron virando cara a posibilidade de participar/interferir nesta xuntaza de xeito crítico e construtivo.

O noso punto de partida é producir unha edición paralela que imite as formas externas da oficial, (ao xeito dun fake), e sustituír os contidos do interior por unha colección de microrrelatos que pasan desapercibidos ás grandes estruturas culturais. Gustaríanos convidarvos a elaborar conxuntamente esta revista do que nos queda agochado ou do que non é catalogábel como creación cultural, pero que sen dúbida algunha está presente nas nosas vidas cotiás e nos define como sociedade. Fronte aos grandes centros de exhibición e consumo da cultura, propoñemos fabricar unha antítese, un pequeno documento onde poidamos mostrar unha Galicia na que non existen lugares de cultura, senón mais ben cultura dos lugares.

A proposta consiste en documentar unha acción que se desenvolva na sociedade e conteña o contrauso ou apropiación dun contido cultural dos que pasan desapercibidos para os equipamentos oficiais. Un exemplo o atopamos na estación de ferrocarril de San Cristóbal, en A Coruña. Especialmente nas fins de semana, un grande número de persoas maiores danse cita para falar e pasear nos andéns da estación. O espazo está ao aire libre (aínda que cuberto da choiva) e o piso, como ten baldosa e é chá, resulta apropiado para quen ten problemas de movilidade. Por outra banda, o constante fluxo de viaxeiros que chegan e marchan semella un tema de conversación inagotábel e co que podes pasar unha tarde de domingo distraída cos amigos.
Este é un brevísimo exemplo de apropiación ou contrauso, xa que se produce unha nova significación cultural (espazo de reunión e paseo) partindo dun significado e funcións predeterminadas (terminal de transportes).

Para documentar as vosas propostas poderedes empregar calquera material: textos, entrevistas, imaxes, pezas visuais ou debuxos, noticias aparecidas na prensa, o que queirades… Podedes envíalo por correo-e á nosa dirección info@baleiro.org ou ben traelo ao espazo da intervención.

Hola a todos, lo primero quiero dispulparme con los galego-falantes, dado que si mi gramática es bastante terrible en castellano, no digamos en galego. Quiero mostrar mi entusiasmo por participar en este proyecto y puntualizar con un par de ideas que me han surgido tras leer las anotaciones. Creo que en todo el proyecto está presente la fuerza y consecuencias que traen enunciados como éste: “Ponlle nome tiña que xirar sobre o constante estado de dúbida que é a capacidade de cuestionar a función da (futura) profesión” que nos dirigen de forma consciente o no a los medios sin fin de los que hablaba Giorgio Agamben. Creo que es importante observar cómo este tipo de propuestas críticas suelen terminar en un perverso uróboros, que no es que se resuma o señale ciertos puntos críticos, sino que volvemos al punto de absorción de la actitud contestataria por parte del capitalismo, como un fetiche más de consumo. Como Agamben dice: “Cuando intentes hablar, recuerda que no puedes servirte de algunas palabras gratas al oído: libertad, progreso, Estado de derecho, democracia, derechos del hombre… Tendrás que describir lo intolerable sin tener nada para salir de ello. Permanecer fiel a ese inexplicable silencio. A su insoportabilidad sólo te será dado responder con medios inmanentes a ella”, o como me comentaba un amigo en una conversación sobre los músicos de improvisación electro-acústica: “qué hay de innovador, de transgresor, de revolucionario, en un puñado de tipos blancos de mediana edad haciendo sus pequeños ruiditos?” Esto creo que se puede extrapolar a cualquier tipo de disciplina artística. Lo realmente interesante considero en mi opinión que es: hasta qué punto puede afectar a otros aspectos de la sociedad? Hasta dónde estamos dispuestos a integrar en nuestra vida diaria ciertas actitudes artísticas. Creo que hay que encontrar ciertos puntos que son definitivos para poder estar en proceso de encontrar “medios” o renovación de los medios, si encontramos que “Hoxe, o confrontamento entre o universo do social e o proceso creativo é un negocio rentábel” nos damos cuenta de que la gran mayoría de las propuestas artísticas son asimiladas por el sistema con una facilidad increíble, como en los grandes años de la izquierda mundial cuando se crean pequeñas sectas, autocomplacientes con sus actos, que dentro de la “vanguardia” (ojo con esta palabra) crean nuevas ortodoxias, responden a los intereses de las entidades que las financian y dan un producto terminado y facil de asimilar por el consumidor capitalista (es decir: Todos), creamos y crean conductas, rutinas y rituales a la hora de ir a un museo, a un concierto, a una performance… Todo esto sucede porque en la gran mayoría de los casos, el motor de esas actividades no funciona fuera de la vida “artística”.

Me gustaría también que se pudiese debatir sobre si todo lo que aquí leemos es cierto o puede tener una praxis: “O educador en arte non é alleo a este proceso. É un apropiacionista sen escrúpulos que forza diferentes xeitos de relación coa obra. É un axitador de públicos, un activista da participación e un deconstrutor de pontes. O seu traballo consiste en facer aristas na planitude, manter a duda onde hai risco de certeza e combatir o consenso coa axuda da diferencia. O educador en arte, mais que abrir camiños para os que veñen, ten que obstaculizar intelixentemente os que xa foron transitados nalgún momento.” En el mundo que yo veo, la gran mayoría de los educadores en arte, artistas y demás piezas de este juego pagan Cánon, Derechos de Autor y bajan la cabeza siempre que esten bajo la financiación de una institución pública u organismo privado, revisan con celo sus actos y las consecuencias de estos, no nos engañemos: la libertad artística y de acción directa tiene unos límites muy bien marcados por ciertas leyes, que a la hora de la verdad muy pocos se atreven a romper si saben con certeza que a posteriori la espada de Damocles pendula sobre su cuello, reputación u honorarios, que todos sabemos de donde vienen y porqué pueden peligrar. Cuantos artistas están dispuestos a prescindir de sus derechos de autor para lograr (como dice Mattin parafraseando a W. Benjamin): “Una cultura desnuda de aplicaciones prácticas y destructora de derecho. Una cultura que no se pueda definir en términos de la propiedad intelectual, porque es intrínsecamente colectiva. Una cultura que constantemente está destrozando cualquier noción individualista. Una cultura trituradora de egos, unos egos que nunca pueden recomponerse para volver a estar solos” Precisamos de una “Praxis sin construír”, de mover las piezas hasta un punto de no retorno de confrontación por todas las partes, de abrir una brecha de la que brote un deseo visceral de la sociedad por el acceso a la libertad (como ahora está ocurriendo en Grecia).

“La industria cultural tiene la tendencia a transformarse en un conjunto de protocolos y justamente por ello en irrefutable profeta de lo existente. Entre los escollos de la falsa noticia individualizable y de la verdad manifiesta, la industria cultural se mueve con habilidad repitiendo el fenómeno tal cual, oponiendo su opacidad al conocimiento y erigiendo como ideal el fenómeno mismo en su continuidad omnipresente”

Max Horkheimer &amp; Theodor Adorno DIALÉCTICA DEL ILUMINISMO

Entender as novas formas de arte social en relación aos novos espacios de creación, e a relación entre estes e a interdisciplinareidade real dos indivíduos. A rede cultural e os intereses do indivíduo ou creador, e a necesidade de prescindir de determinados axentes culturais que entorpecen ou dirixen en demasía o discurso artístico, novas formas de entender a cultura e a evolución individual nun discurso coherente sen necesidade de introducirse nun tecido cultural concreto…

Ponlle título: st (novos comportamentos relacionais entre o artista e a súa obra, interdisciplinareidade como concepto sólido)

Mi interés en el proyecto radica concretamente en el bla bla bla, en el agotamiento de una ciudad sumida en los mismos discursos, las mismas quejas, el mismo susurro oculto que nunca toma la palabra… Una ciudad pétrea que nos condena a revivir las mismas trampas, a renovarnos con los mismos proyectos a manos de las mismas personas…, personas demasiado inmersas en escucharse y por tanto incapaces de descubrir nada más allá de si mismas. Me intriga el poder experimentar lo imprevisible de algo diferente.

O vindeiro Martes 23 teremos a segunda sesión de debate aberto. A pregunta que propoñemos é: Arte pública e prácticas antagonistas, ata onde? Nela falaremos de artistas e colectivos críticos que inciden na vida pública coas súas accións. A nosa intención é debater algúns exemplos relacionados cos temas que foron xurdindo estes primeiros días na Igrexa da Universidade: a economía da cultura, a xestión dos espazos culturais públicos e a capacidade da arte para comunicar crítica social sen caer en discursos baleiros de efectividade. Polo miúdo, quedámonos cun par de preocupacións xerais que fomos escribindo entre todos.

En primeiro lugar, a reflexión sobre o proceso de significación e lexitimación ao que se está somentendo á Cidade da Cultura, e o papel da cidadanía neste mesmo debate. Chegounos a convocatoria do I Congreso Internacional Lugares de Cultura, do 21 ao 24 de Xaneiro de 2009, e pensamos que resultaría un bo momento para por en práctica algunhas das ideas ou proxectos de intervención que se están a comentar en Ponlle nome.

Por outra banda, o debate sobre a relación práctica da arte con outras áreas de coñecemento, como a tecnoloxía e a comunicación, queda aberto e semella cobrar interés. Este Sábado pasado tivemos unha charla moi interesante polo variado das achegas dos participantes, como Juan R. Coca, membro do Grupo Compostela de Estudo sobre Imaxinarios Sociais e coordinador de TemposDixital; Toko, historiador da arte e membro dun colectivo de produción artística; o artista compostelán Manoel Bonabal, moi relacionado coa arte postal ou Nicolás del Río, deseñador gráfico e editor multimedia en Dygrafilms.

Son, polo tanto, as primeiras liñas que manteremos abertas e convidámosvos a formar pequenos grupos de traballo en torno a elas. Tanto polo seu interese específico como pola posibilidade de construír un proxecto común, coidamos que ambas as dúas sitúanse nun punto onde somos moitos os que podemos aportar ideas imaxinativas.

De igual xeito, comezamos cun pequeno experimento sobre apropiacionismo de redes sociais ca fin de emitir proxectos artísticos participativos. Gustaríanos intercambiar propostas na igrexa ou ben por correo-e, así que xa sabedes…, vémonos!

O vindeiro Martes 16 ás 19:00 arrinca a intervención na Igrexa da Universidade. Presentaremos o proxecto e falaremos do desenvolvemento do obradoiro. Recordámosvos que a participación é aberta e podedes pasar polo espazo cando queirades. Aberto de Martes a Venres de 11:00h a 14:00h e de 17:00h a 20:30h. Os Sábados e vésperas de 11:00h a 14.00

Conectividade, globalización, rede horizontal, acceso universal, interactividade, 2.0, bla, bla, bla …

A día de hoxe, as institucións culturais seguen a ser os grandes catalizadores da visibilidade artística no medio social. Nun punto no que os estudos científicos e tecnolóxicos capitalizan o protagonismo pragmático do coñecemento, a cultura na súa acepción máis retrógradamente humanística atopa o seu lugar diante dos contínuos envites da turistización (“Visite Galicia en 10 minutos”, lín o outro día nun cartaz da exposición Galicia Dixital, aquí en Compostela). O sistema artístico confía demasiado nas súas prioridades, métodos e estruturas á hora de facer comunidade, mais ben funciona como un engraxado mecanismo de distribución cultural. O que queda para a cultura do plural e a súa aprendizaxe é xestionado dende centros de significancia onde as novas posibilidades de comunicación sempre preexisten ao indivíduo (esa é a problemática no noso proxecto), exercendo dese xeito unha especulación negativa sobre as relacións sociais.

As estruturas tradicionais das relacións humanas lexitimáronse ao longo da historia mediante permisos e chaves de acceso, conceptos basados na legalidade liberal do contacto social. Estas convencións da transmisión vertical de coñecemento modificaron a súa propia naturaleza mediante os novos xeitos de conectividade, nunha apabullante fagotización da existencia e das relacións humanas. Internet indícanos cómo a rede horizontal é soporte e método da nova lóxica capitalista. Buscamos, desesperadamente, a conexión do noso eu-privado con outros puntos de anclaxe subxetiva; a participación nunha intelixencia colectiva banalizada atráenos coma un surtidor de información e experiencias coas que ser mais competitivos. As relacións sociais atópanse no punto en que son capaces de configurar sentido empresarial e á vez, as corporacións definen as relacións humanas como obxecto de mercado. Hoxe, o confrontamento do universo social e o proceso creativo é un negocio rentable. Neste contexto global, o papel dos procesos artísticos en relación á produción de relacións ciudadáns críticas redefínese de xeito crucial. Os conceptos de colectividade, participación en rede e esfera do procomún poden e deben ser explorados como ferramentas de liberación frente á cultura da especulación e do aburrimento comunicacional.

Existen infinidade de sistemas en rede. O estudio destos fenómenos relacionais foi afrontado dende posicións experimentais e sociais como as matemáticas e a física, a socioloxía ou a antropoloxía. Ademáis, por suposto, de toda a imaxinería literario-artística en torno ao tema. Dende o S. XVIII que o home intenta cristalizar coñecemento sobre estos sistemas de individuais que se vinculan colectivamente por medio dunha acción, xa que as súas aplicacións e influencias no mundo contemporáneo son inabarcábeis. Tras múltiples experimentos e teorías, a ciencia das redes está lonxe de ofrecer respostas sólidas ás preguntas que se lle plantexan. Probábelmente, debido á natureza do obxecto de estudo, xa que se algo define a unha rede, é a súa natureza dinámica. Independentemente do tipo de relacións que se den dentro dela, o que as convirte nun obxecto de coñecemento tan complexo e á vez tan expandido na nosa sociedade é o xeito en que unha realidade individual modifica o todo e viceversa. Unha rede é unha realidade en movemento que se redefine constantemente polas relacións que a fan existir.

Nunha rede ou sistema de redes complexa, os nodos que a forman defínense pola condición do libre acceso a un espacio de relación onde a pertinencia da estabilidade queda por completo excluída. Deste xeito, a accesibilidade e o funcionamiento da rede non depende da posesión das chaves de acceso ou do grao de comparecencia dos usuarios, senón da vontade recíproca de colaboración que se instaura de xeito puntual e non previsto. Este principio de libre vontade e autonomía do indivíduo é o que máis nos interesa á hora de aplicar condicións de intercambio ao noso propósito. Descentrar o centro. Uso e abuso do centro.